हङकङका प्रसिद्ध लोकतन्त्र समर्थक तथा पूर्व मिडिया टाइकुन जिमी लाइलाई राष्ट्रिय सुरक्षा कानुन उल्लङ्घन गरेको अभियोगमा २० वर्षको जेल सजाय सुनाइएको छ। ७८ वर्षीय लाइलाई बेइजिङद्वारा सन् २०२० मा लागू गरिएको विवादास्पद राष्ट्रिय सुरक्षा कानुन अन्तर्गत अहिलेसम्मकै सबैभन्दा लामो सजाय दिइएको हो।

मुख्य बुँदाहरू:

• सजाय र उमेर: ७८ वर्षीय लाइलाई विदेशी शक्तिहरूसँग साँठगाँठ र देश द्रोहको षड्यन्त्र गरेको अभियोगमा दोषी ठहर गरिएको हो। २० वर्षको यो सजायले उनी ९० वर्षको नभएसम्म जेलमुक्त हुन पाउने छैनन्, जसलाई उनका छोराछोरीले "क्रूर र जीवन जोखिममा पार्ने" निर्णय भनेका छन्।

• अन्तर्राष्ट्रिय दबाब: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लाइको रिहाइका लागि यसअघि नै वाचा गरेका थिए। अब यो मुद्दा चीन र अमेरिकाबिचको कूटनीतिक 'बार्गेनिङ' को प्रमुख विषय बन्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

• एप्पल डेली र सहकर्मीहरू: लाइले स्थापना गरेको लोकतन्त्र समर्थक ट्याब्लोइड पत्रिका 'एप्पल डेली' २०२१ मा प्रहरी छापा र सम्पत्ति रोक्कापछि बन्द भएको थियो। सोमबार लाइका ६ जना पूर्व सहकर्मीहरूलाई पनि करिब ७ देखि १० वर्षसम्मको जेल सजाय सुनाइएको छ।

• प्रेस स्वतन्त्रतामा संकट: सन् २०१९ को विशाल सरकार विरोधी प्रदर्शनपछि हङकङमा लागू गरिएको सुरक्षा कानुनले त्यहाँको स्वतन्त्र राजनीतिक र मिडिया दृश्यलाई पूर्ण रूपमा बदलेको छ। रिपोर्टर्स विदाउट बोर्डर्सका अनुसार हङकङको प्रेस स्वतन्त्रता सूचकाङ्क पछिल्लो केही वर्षमा तीव्र गतिले ओरालो लागेको छ।

  

  

• प्रतिक्रिया: एम्नेस्टी इन्टरनेशनल लगायतका मानवअधिकारवादी संस्थाहरूले यसलाई "अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथिको निर्मम प्रहार" भनेका छन्। यता, हङकङ र चीन सरकारले भने विदेशी हस्तक्षेपको आलोचना गर्दै यो कानुनले सहरमा 'स्थिरता' ल्याएको दाबी गरेका छन्।

यो फैसलाले हङकङको एक समयको स्वतन्त्र वित्तीय केन्द्रको छविलाई थप धमिलो बनाएको र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा चीनप्रतिको चिन्ता बढाएको विश्लेषण गरिएको छ।