नेपालका जीवन बीमा र निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को दोस्रो त्रैमासिकमा शेयर बजारमा गरेको कुल लगानी ४७.७ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। 

अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा करिब ३०.२ अर्ब रुपैयाँ मात्र लगानी भएको थियो। यसरी एक वर्षमै बीमा क्षेत्रको शेयर लगानीमा करिब १७.५ अर्ब रुपैयाँको वृद्धि भएको छ, जुन पूँजी बजारमा संस्थागत लगानीकर्ताको प्रभावशाली उपस्थिति र बजारप्रति बढ्दो विश्वासको स्पष्ट संकेत मानिएको छ।

जीवन बीमा कम्पनीहरूले मात्र ४२.४ अर्ब रुपैयाँ बराबरको लगानी गरेका छन्। यसमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा हिमालयन लाइफ इन्स्योरेन्सको छ, जसले करिब १२.५ अर्ब रुपैयाँ लगानी गरेको छ। यसपछि नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले करिब ६.६ अर्ब रुपैयाँ लगानी गर्दै ७२% वृद्धि देखाएको छ। सूर्यज्योति लाइफले करिब ४.६ अर्ब रुपैयाँ लगानी गर्दै १००% भन्दा बढी वृद्धि गरेको छ। तर, राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीको लगानी भने २१.६ अर्बबाट घटेर करिब ५.८ अर्ब रुपैयाँमा सीमित भएको छ, जसमा ७३% गिरावट देखिन्छ। यसले जीवन बीमा कम्पनीहरूको लगानी रणनीतिमा ठूलो भिन्नता देखाएको छ–कतिपय कम्पनीहरूले आक्रामक रूपमा लगानी बढाइरहेका छन् भने कतिपयले जोखिम व्यवस्थापनलाई प्राथमिकता दिँदै लगानी घटाएका छन्।

निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले यस अवधिमा कुल ५.३६ अर्ब रुपैयाँ बराबरको लगानी गरेका छन्। अघिल्लो वर्षको ४.३९ अर्ब रुपैयाँ भन्दा करिब २२% वृद्धि भएको छ। यसमा राष्ट्रिय बीमा कम्पनीले करिब ७९ करोड रुपैयाँ लगानी गर्दै अग्रणी स्थान लिएको छ। युनाइटेड अजोड इन्स्योरेन्सले १६ करोड रुपैयाँबाट बढाएर करिब ३७ करोड रुपैयाँ लगानी गर्दै १२६% वृद्धि गरेको छ। नेपाल इन्स्योरेन्स र एनएलजी इन्स्योरेन्सले पनि क्रमशः १२४% र ११६% वृद्धि गरेका छन्। तर, प्रभु इन्स्योरेन्स र सानिमा जीआईसी इन्स्योरेन्सको लगानीमा गिरावट देखिएको छ, जसले निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको लगानी रणनीतिमा पनि विविधता देखाएको छ।

समग्रमा हेर्दा, जीवन बीमा कम्पनीहरूको लगानी वृद्धिदर निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको तुलनामा निकै उच्च छ। जीवन बीमा कम्पनीहरूले मात्र करिब १६.६ अर्ब रुपैयाँ थप लगानी गरेका छन्, जसले शेयर बजारमा संस्थागत लगानीकर्ताको भूमिकालाई अझै मजबुत बनाएको छ। यसले बजारमा तरलता बढाउने मात्र होइन, दीर्घकालीन स्थायित्वमा पनि योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार, बीमा कम्पनीहरूको लगानी विस्तारले पूँजी बजारमा दीर्घकालीन स्थायित्व ल्याउने छ। तर, लगानीमा देखिएको असमानताले बजार रणनीतिमा भिन्नता र जोखिम व्यवस्थापनको आवश्यकता स्पष्ट पार्छ। जीवन बीमा कम्पनीहरूको आक्रामक लगानीले बजारमा ठूलो प्रभाव पार्ने सम्भावना छ भने निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको सन्तुलित लगानीले स्थिरता कायम राख्ने देखिन्छ।

जीवन र निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको संयुक्त लगानीले पूँजी बजारमा संस्थागत लगानीकर्ताको प्रभाव बढ्दै गएको छ, जसले बजारलाई दीर्घकालीन रूपमा सुदृढ बनाउन मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।