जुन मार्च १९८० पछिको ४५ वर्षयताकै सबैभन्दा खराब एक दिने गिरावट हो। त्यस्तै, सुनको फ्युचर्स पनि ११.४ प्रतिशतले गिरावट आउँदै प्रति औँस ४,७४५.१० अमेरिकी डलरमा स्थिर भएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले संघीय रिजर्भ (फेड) को आगामी अध्यक्षका लागि केभिन वार्सलाई मनोनयन गरेसँगै विश्व बजारमा अमेरिकी डलर शक्तिशाली बन्दा बहुमूल्य धातुको मूल्यमा पहिरो गएको हो।
यो भारी गिरावटको मुख्य कारण वार्सको मनोनयनले केन्द्रीय बैंकको स्वतन्त्रता र स्थायित्वका बारेमा लगानीकर्तामा रहेको चिन्ता कम गर्नु र डलर सूचकाङ्कमा ०.८ प्रतिशतको वृद्धि हुनुलाई मानिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार वार्सको आगमनले डलरलाई थप मजबुत बनाउने र मुद्राको अवमूल्यन हुने जोखिम कम गर्ने देखिएपछि डलरको विकल्पका रूपमा हेरिएका सुन र चाँदीमा लगानीकर्ताको आकर्षण ह्वात्तै घटेको हो। बजारमा मूल्य ओरालो लाग्न थालेपछि ऋण लिएर लगानी गरेका व्यापारीहरूमा 'मार्जिन कल' को दबाब बढ्दा 'जबरजस्ती बिक्री'को स्थिति आएको थियो। यसअघि सन् २०२५ मा मात्रै सुन ६६ प्रतिशत र चाँदी १३५ प्रतिशतले बढेर अस्वाभाविक उचाइमा पुगेकाले पनि लगानीकर्ताहरू नाफा सुरक्षित गर्न एकै पटक बिक्रीतर्फ लाग्दा बजारमा ठुलो चाप परेको हो।
यसअघि भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरोको गिरफ्तारी र इरान तथा ग्रीनल्याण्डमा सैन्य बल प्रयोगको धम्की जस्ता भू-राजनीतिक तनावले सुनलाई प्रति औँस ५,४८० डलर र चाँदीलाई ११८ डलरको ऐतिहासिक उचाइमा पुर्याएको थियो। तर, नेतृत्व परिवर्तनको खबर र डलरको पुनरागमनले ती सबै कारकहरूलाई निष्क्रिय पारिदिएको छ। विश्लेषकहरूले यसलाई "एकाग्रता जोखिमको बजार-व्यापी पुनर्मुल्याङ्कन" को संज्ञा दिएका छन्। जहाँ अत्यधिक भिडभाड भएको क्षेत्रबाट पूँजी बाहिरिँदा यस्तो 'महा-क्र्यास' देखिएको हो।
नेपाली बजारमा यसको प्रत्यक्ष असर आइतबार देखिने निश्चित भएको छ। शुक्रवारको यो अन्तर्राष्ट्रिय गिरावट र डलरको विनिमय दरलाई आधार मान्दा आइतबारका लागि सुनको मूल्यमा प्रतितोला ३५ हजार रुपैयाँभन्दा बढीको गिरावट हुन सक्ने प्रक्षेपण गरिएको छ। हाल प्रतितोला ३ लाख १८ हजार ८ सय रुपैयाँ रहेको सुन आइतबार प्रतितोला २ लाख ८३ हजार रुपैयाँको हाराहारीमा कायम हुन सक्छ। त्यस्तै, ७ हजार ५ सय ५ रुपैयाँ पुगेको चाँदीको मूल्य पनि करिब २ हजार रुपैयाँले घटेर प्रतितोला ५ हजार ५ सय ५ रुपैयाँ आसपास तय हुने देखिन्छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले आइतबार बिहान तय गर्ने आधिकारिक दररेट नेपाली सुन बजारको इतिहासमा एकै दिन हुने सबैभन्दा ठुलो गिरावट बन्ने निश्चित प्रायः छ।
